Thema: Gezin
Thema: Werkloosheid
Thema: Gezin
Thema: Eigen onderneming
Thema: Rondkomen
Thema: Uit elkaar
Thema: Pensioen

Financiële opvoeding van pubers

7 maart 2019

Tijdens de puberteit leert je kind zijn eigen keuzes maken. Ook op financieel gebied. U geeft hem/haar meer verantwoordelijkheden en vertrouwen. Maar dat betekent ook dat u lastige dilemma’s en vragen kunt tegenkomen. Wat doet u bijvoorbeeld als u het niet eens bent met de uitgaven van uw kind?

Kinderen die leren omgaan met geld hebben daar de rest van hun leven plezier van. Dat klinkt logisch, toch? Maar wist u ook dat consumenten die dit niet hebben geleerd van hun ouders, 3x zo vaak betalingsproblemen hebben? Ook dat blijkt uit onderzoek van het Nibud (2016). Hier ligt voor u als ouder dus een belangrijke taak!

Jong geleerd, oud gedaan

Financiële opvoeding begint al op jonge leeftijd. Vanaf 6 jaar is het advies om te starten met zakgeld. Mijn collega Marieke Zandsteeg heeft eerder al een blog geschreven over zakgeld geven en leren sparen. Dit zijn twee belangrijke onderwerpen als het gaat om financiële opvoeding.

Door zakgeld te geven leert uw kind met een vast bedrag een periode te overbruggen. Hierdoor leert het kind om wensen af te stemmen op inkomsten. Het leert keuzes maken tussen wat nodig is en wat hij of zij graag zou willen.

In deze blog ga ik in op financiële opvoeding van pubers. Veel ouders van pubers komen hierbij vragen en dilemma’s tegen, bijvoorbeeld:

 

1. U bent het niet eens met de uitgaven van uw kind

Uw kind geeft veel geld uit aan fastfood, make-up of upgrades van games. In uw ogen is dit onnodig en nutteloos. Wat nu?

Het is belangrijk om u te realiseren dat sociale druk vaak een rol speelt bij de keuzes die pubers maken. Probeer u daarom in te leven in de belevingswereld van uw kind. Dit helpt om de uitgaven van uw kind bespreekbaar te maken.

Het Nibud adviseert om geldafspraken te maken met uw puber. U bespreekt dan samen de risico’s en dilemma’s waar uw kind tegenaan loopt. U probeert uw puber bewust te maken van de gevolgen van keuzes op financieel gebied. Vervolgens maakt u samen met uw kind afspraken waaraan zak- of spaargeld besteed mag of moet worden. Hoeveel mag het uitgeven per ‘categorie’? Denk hierbij aan: kleding, snoep, make-up, games en cadeautjes voor verjaardagen. Een belangrijke vuistregel om te hanteren is op=op.

Kinderen mogen fouten maken in dit leerproces. Juist door onverantwoorde keuzes worden verkeerde keuzes in de toekomst voorkomen (Nibud 2016). Sommige ouders kiezen ervoor om hun kind vrij te laten in het besteden van hun geld. Ze leren dan ook dat een bepaalde keuze soms niet handig was en pakken het een volgende keer anders aan. Ook dit is financieel opvoeden.

2. Uw kind leent geld van vrienden

Uit het Nibud-Scholierenonderzoek (2016) blijkt dat 45% van de scholieren wel eens geld leent (van sociale omgeving, ouders etc.). Vaak gaat het dan om kleine bedragen, maar soms lenen jongeren meer geld, bijvoorbeeld voor vakantie of aanschaf van een spelcomputer.

Schrik niet te erg als uw kind geld leent. Hierin zitten mooie financiële lessen verstopt. Want op latere leeftijd krijgen de meeste mensen te maken met lenen. Bijvoorbeeld in de vorm van een studieschuld of hypotheek. Lenen moet echter wel verantwoord zijn. Dit betekent dat van te voren duidelijk is of de afbetalingsverplichting past in het budget. Als u ervoor kiest om uw kind geld te lenen, maak dan duidelijke afspraken over het terugbetalen. Spreek uw kind erop aan wanneer de afspraken niet nagekomen worden.

Het Nibud raad af om extra geld te lenen wanneer uw kind hier vaak om vraagt. De reden hiervan is dat er geen leereffect plaatsvindt wanneer er altijd tegemoet gekomen wordt aan de vraag. Het is belangrijk om samen na te gaan waarom uw kind niet uitkomt met zijn of haar geld.

3. Uw kind laat zich beïnvloeden door reclame

Tegenwoordig zijn reclame-uitingen niet meer weg te denken in social media, tv programma’s, games en internet. Reclames kunnen misleidend zijn en kinderen zijn makkelijk beïnvloedbaar. Het is belangrijk dat uw kind het geld uitgeeft aan dingen die hij of zij zelf leuk vindt. Ook moet de uitgave in het budget passen. Vooral bij jonge tieners geldt, dat u uw kind kunt helpen door samen naar de reclames te kijken. Bespreek met uw kind wat de reclame met hem of haar doet. Zo maakt u uw kind weerbaar tegen reclames.

Ook dit gaat met vallen en opstaan. Uw kind mag fouten maken. Koopt het iets dat enorm tegenvalt, dan is dat een waardevolle les.

4. Moet u nog wel zakgeld geven als uw kind een bijbaantje heeft?

Officieel mag een kind werken vanaf 13 jaar. Kinderen jonger dan 13 kunnen best al wat geld verdienen met klusjes voor ouders of de buren. In de top 3 van bijbaantjes vanaf 13 jaar staat; folders bezorgen, oppassen en karweitjes. Gemiddeld verdient een kind daar tussen de € 3,- en € 5,- per uur mee. Op de website van het Nibud staat wat een kind per uur mag verdienen. Vanaf 15 jaar mag een kind werken in de supermarkt of horeca.

Zodra een kind werkt, verdient het zijn eigen geld. Sommige ouders vragen zich af of ze nog steeds zak- en kleedgeld moeten geven als het kind zelf geld gaat verdienen. Dit hangt af van de afspraken die u maakt met uw kind. Als bijvoorbeeld de afspraak is dat uw kind spaart van zijn loon, dan is het reëel dat hij/zij ook nog (gedeeltelijk) zak- en/of kleedgeld krijgt.

Heeft uw kind een bijbaantje en ontvangt u huurtoeslag? Voor het berekenen van de huurtoeslag telt de belastingdienst het inkomen van medebewoners mee. Voor thuiswonende kinderen tot 23 jaar telt in 2019 alleen het inkomen boven € 4.885,- bruto mee. Geef de inkomsten van uw medebewoner(s) door via www.toeslagen.nl en voorkom een terugvordering van de huurtoeslag.

5. Uw kind heeft een eigen bankrekening. Waar moet u op letten?

De leeftijd waarop uw kind een eigen bankrekening mag openen verschilt per bank. Voor kinderen onder de 12 heet het een kinderrekening. Voor kinderen ouder dan 12 jaar een jongerenrekening.

Als ouder houdt u makkelijk toezicht op de rekening, omdat u zelf ook gemachtigd bent om de rekening te gebruiken. Sommige banken versturen zelfs berichten wanneer uw kind met de betaalpas betaalt. Ook kunt u als ouder instellen wat uw kind maximaal op kan nemen of kan betalen per week. Op een kinderrekening of jongerenrekening kan uw kind nooit rood staan, dat is wel zo veilig. Op een jongerenrekening kan u als ouder toestemming geven voor internetbankieren. Bij sommige banken is dit pas vanaf 15 jaar toegestaan. Leer uw kind veilig online bankieren en leer hen dat een pincode geheim is.

Het is slim om voor uw kind ook meteen een spaarrekening te openen. Dit kan op elke leeftijd. Geef uw kind steeds meer vrijheid in de spaardoelen en laat het steeds meer zelf betalen. De betrokkenheid van uw kind bij geld groeit daarmee vanzelf.

6. Kan uw kind zelf al belasting terugvragen?

Wanneer uw zoon of dochter meer dan 14 euro aan loonheffing heeft betaald, kan het belasting terugvragen voor het kalenderjaar waarin hij of zij gewerkt heeft. Dit kan ook nog voor de afgelopen 5 jaar. Scholieren betalen vaak meer loonbelasting dan eigenlijk hoeft. Dit geld kan teruggevraagd worden. Hiervoor is in ieder geval een jaaropgaaf en DigiD code nodig. Er is geen minimumleeftijd verbonden aan het aanvragen van een DigiD. Wel zijn er instanties die jongeren onder een bepaalde leeftijd niet toelaten op hun website.

Tip; laat uw kind zelf aangifte doen en controleer deze samen. Zo stimuleert u de zelfstandigheid en zelfredzaamheid.

 

Week van het Geld

Van 25 tot en met 29 maart is het de Week van het geld. De Week van het geld is een initiatief van Wijzer in geldzaken. Zij streven naar structurele integratie van financiële competenties in het onderwijs. Het thema is dit jaar ‘Ben jij een held met je geld’. Op veel (basis)scholen wordt er aandacht besteed aan de Week van het geld.

Heeft u specifieke vragen over de financiële opvoeding van uw kind? Een afspraak kunt u zelf inplannen en is voor inwoners van Amersfoort en Leusden geheel gratis.

Voor deze blog heb ik gebruik gemaakt van informatie van het Nibud en Wijzer in geldzaken.

Download PDF

Dit artikel is geschreven door

Annelies Brasjen

Contact opnemen

Gratis financiële sparringpartner

Heeft u financiële vragen, bijvoorbeeld door een verandering in uw leven? Geldloket biedt inwoners van Amersfoort en Leusden gratis neutraal en onafhankelijk advies.

Meer over Geldloket Amersfoort